Termin przedawnienia roszczeń o błąd medyczny wynosi 3 lata (art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego) od dnia, w którym pacjent DOWIEDZIAŁ SIĘ o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zatem, nie zawsze dzień, w którym doszło do błędu medycznego np. do nieudanej operacji, będzie dniem, od którego liczymy bieg terminu przedawnienia roszczeń o błąd medyczny.
Zarzut przedawnienia w sprawach dotyczących błędów lekarskich tuż obok kwestionowania co do zasady winy lekarza lub związku przyczynowego między postępowaniem lekarzy (ewentualnie szpitala) a szkodą doznaną przez pacjenta jest jednym z najczęstszych. Jest to wynikiem tego, że terminy przedawnienia są krótkie. W przypadku spraw dotyczących błędów medycznych pacjent o powstałej szkodzie dowiaduje się często dalece poza wskazanym okresem przedawnienia (np. szkody popromienne, zakażenie bakteriami lub wirusami). Czy to powoduje, że pacjent nie może skutecznie dochodzić swoich praw. Nic bardziej mylnego.
Otóż zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem, początkiem biegu terminu przedawnienia nie jest chwila powstania szkody, lecz dowiedzenie się o niej przez pacjenta, choć czasami może to być ta sama chwila. Jednakże doświadczenie w tego typu sprawach wskazuje, że będą to odrębne daty (patrz wyrok SN z dnia 12.05.2011 r., sygn. III CSK 236/10, wyrok SN z dnia 17.09.1984 r., sygn. I CR 245/84, wyrok SN 21.10.2011 r., sygn. IV CSK 46/11). Przy szkodach na osobie a zwłaszcza wyrządzonych przy leczeniu często nie jest łatwo ustalić chwili dowiedzenia się o szkodzie, od której biegnie termin przedawnienia. Dlatego też tę kwestię należy rozpatrywać przede wszystkim w kontekście świadomości poszkodowanego co do wystąpienia szkody. Momentem kluczowym jest ustalenie zatem chwili, w której dowiedzieliśmy się, że lekarz popełnił błąd. Należy pamiętać, że trzeba ten moment dowiedzenia się o błędzie medycznym udowodnić. Ale jak ? Pomocne w tym zakresie jest chociażby wspomniane powyżej orzeczenie SN z dnia 12.05.2011 r. sygn. III CSK 236/10, gdzie tenże Sąd wskazał, iż owa chwila będzie wynikała z „miarodajnych i kompetentnych źródeł o istnieniu określonego typu choroby (np. wirusowego zapalenia wątroby) i jej konsekwencjach dla własnego zdrowia” – w skrócie orzeczenie placówki medycznej stwierdzające wystąpienie jednostki chorobowej będzie takim dowodem.
Sam termin przedawnienia roszczenia pacjenta o błąd medyczny w polskim prawie oznacza, że upływa określony czas, w którym pacjent musi zgłosić roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie związane z błędem medycznym. Po upływie tego okresu, roszczenie staje się bezskuteczne, a pacjent traci możliwość dochodzenia swoich praw w sądzie.
Dochodzenie zadośćuczynienia w przypadku błędu medycznego dokonanego względem dziecka
Musisz wiedzieć, iż wspomniany powyżej 3 letni termin przedawnienia dla roszczeń dot. błędu medycznego odnosi się do osoby dorosłej. Nie będzie miał on zastosowania wobec małoletnich pacjentów. Zatem małoletni, którzy ucierpieli wskutek błędu medycznego na dochodzenie zadośćuczynienia mają 2 lata od uzyskania pełnoletności (art. 442¹ § 4 Kodeksu cywilnego). Co to oznacza? Oznacza to, że dziecko ma zatem 20 lat od urodzenia na dochodzenie swych roszczeń.
Przedawnienie roszczeń pacjenta wskutek czynu zabronionego
Jeżeli poniesiona szkoda wynikła z czynu zabronionego (tj. zbrodnią lub występkiem), termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie lub zadośćuczynienie wynosi 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa. Nie ma przy tym znaczenia kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli w takim wypadku upłynął już trzyletni wskazany w przepisach ogólnych, ale nie upłynęło dwadzieścia lat od zbrodni lub występku – wciąż można domagać się odszkodowania.
Jak liczyć termin przedawnienia roszczenia pacjenta wskutek błędu medycznego
Nowelizacją Kodeksu cywilnego z 9 lipca 2018 roku ustawodawca dokonał zmiany sposobu obliczania biegu przedawnienia. Aktualnie, na mocy art. 118 Kodeksu cywilnego, w przypadku dłuższego niż dwuletni terminu przedawnienia (a z takim mamy do czynienia przy sprawach o zadośćuczynienie lub odszkodowanie za błąd medyczny) koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Tym samym, jeżeli zdarzenie, wskutek którego poszkodowany doznał szkody miało miejsce w styczniu, termin przedawnienia wydłuża się niemalże o rok.
Zagadnienie związane z przedawnieniem roszczeń dot. błędów medycznych może powodować trudności. Masz wątpliwości, zgłoś się do Kancelarii Adwokackiej adwokata Jakuba Siwczyka w Konstancinie – Jeziornej celem oceny Twojego położenia. Z pewnością uzyskasz odpowiedź na nurtujące Cię pytania.
Pozdrawiam i zapraszam
Jakub Siwczyk
adwokat
