Zabieg medyczny jest immamentnie powiązany z ryzykiem. Decydując się na zabieg medyczny pacjent nie tylko musi wyrazić na niego dobrowolną zgodę ale musi się także liczyć z tym, że mogą wyniknąć po nim powikłania. Chodzi tu jednak o potencjalne, typowe powikłania. Jeśli więc one wystąpią, musisz wiedzieć, że lekarz nie poniesie odpowiedzialności.
ALE …, spełnione muszą być dwa warunki.
- Lekarz przed zabiegiem udzielił Ci rzetelnej informacji i pouczył o możliwych skutkach a Ty wyraziłeś świadomą zgodę na zabieg. Wówczas zgoda jest skuteczna prawnie. Przy czyn nie może być ona ogólna i niedookreślona.
- Niezmiernie jest ważne ażeby powikłania po zabiegu były typowe i nie wynikały
z błędu lekarza.
Wadliwa zgoda na zabieg
Pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych, tak stanowi bowiem art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, po uprzednim uzyskaniu szczegółowej informacji, tak co do przebiegu zabiegu jak i niepożądanych skutków i powikłań (art. 9 cyt. ustawy). Zatem pacjent ma prawo do uzyskania od lekarza przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach leczenia dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania czy wynikach leczenia oraz rokowaniu.
Zgoda – kiedy jest wadliwa
Jak wspomniano powyżej zgoda pacjenta na przeprowadzenie zabiegu musi być dobrowolna a zatem i świadoma. Pacjent ze strony lekarza musi być poinformowany o dających się przewidzieć skutkach przeprowadzanego zabiegu, w tym skutkach ubocznych. Wspomniany obowiązek informacyjny powinien obejmować te dające się przewidzieć skutki lub powikłania nawet te występujące rzadko. Tu trzeba jednak mieć na uwadze, iż obowiązek informacyjny nie jest nieograniczony tj. by obejmował wszelkie możliwe skutki uboczne i powikłania. Podkreślenia wymaga, iż lekarz nie ma obowiązku informowania o powikłaniach, których prawdopodobieństwo wystąpienia jest znikome. Jednak za wyjątkiem, gdy ich konsekwencje mogą być bardzo poważne dla życia lub zdrowia. Omówione informacje powinny być opisane w pisemnym formularzu jaki jest przedstawiany pacjentowi do podpisu. Obowiązkiem lekarza jest przedstawienie wszelkich niezbędnych informacji o samej procedurze medycznej i możliwych, związanych z nią powikłaniach, stosowanie do art. 31 ustawy o zawodzie lekarza i dentysty. Jeśli bowiem, zdarzy się tak, że wskutek zabiegu wystąpiły u pacjenta powikłania, o których pacjent nie był poinformowany wówczas mamy do czynienia z wadliwą zgodą pacjenta.
W orzecznictwie wyrażane jest przekonanie, iż zgoda pacjenta musi być wyraźna i świadoma. Tak m.in. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 15.01.2015 r., I ACa 856/14, gdzie wyrażono pogląd, iż „Zgoda pacjenta w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy z 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty musi być zgodą „objaśnioną”, „poinformowaną”, a więc świadomie akceptującą przez pacjenta zrozumiałe przezeń ryzyko dokonania zabiegu i przejęcie na siebie tego ryzyka. Dopiero taka zgoda pacjenta wyłącza bezprawność interwencji lekarza. Samo zaś uzyskanie formalnej zgody pacjenta bez poinformowania go o dostępnych metodach, ryzyku i następstwach zabiegu powoduje, że jest to zgoda „nieobjaśniona” i jako taka jest wadliwa, wskutek czego lekarz działa bez zgody i naraża się na odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną pacjentowi, nawet gdy postępuje zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej.”. Zatem zgody nie można dorozumiewać.
Znamienne jest zatem to, żeby zgoda pacjenta za zabieg medyczny nastąpiła przed przystąpieniem lekarza do owego zabiegu. Nie sposób zatem uznać za prawidłowo udzielonej zgody podczas samego zabiegu lub po jego wykonaniu.
Podsumowując należy stwierdzić, iż pacjent wyrażając dobrowolną i świadomą zgodę na wykonanie zabiegu zgadza się również z tym, że istnieje ryzyko niepowodzenia czy powikłań. Jednak chodzi wyłącznie o zwykłe powikłania pooperacyjne. Ryzykiem nie będą zaś objęte komplikacje powstałe wskutek błędu lub nieuwagi lekarza powodujące dalsze następstwa w sferze zdrowotnej takiego pacjenta.
Skutki wadliwej zgody pacjenta
Zabieg udzielony bez prawidłowo udzielonej zgody pacjenta tj. po nienależytym poinformowania go o możliwych powikłaniach i skutkach zabiegu niewątpliwie jest działaniem bezprawnym uzasadniającym roszczenie odszkodowawcze. Podstawę prawną żądania o zadośćuczynienie stanowi przepis art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 Kodeksu cywilnego.
Jeśli znalazłaś/eś się w podobnej sytuacji opisanej powyżej lub masz wątpliwości, czy należy Ci się rekompensata zgłoś się do Kancelarii Adwokackiej adwokata Jakuba Siwczyka w Konstancinie – Jeziornej celem oceny Twojego położenia. Uzyskasz poradę jakie roszczenia Ci przysługują i czy masz szansę na zadośćuczynienie.
Jakub Siwczyk
adwokat
